Kurban Bayramı arefesi, Müslümanlar için önemli bir gün olup, bu gün oruç tutmanın fazileti ve niyet etme şekli merak edilmektedir. Arefe günü, Zilhicce ayının dokuzuncu günü olarak bilinmekte ve dinimizde özel bir yere sahiptir. Hz. Peygamber (s.a.v.), bu gün oruç tutmanın büyük sevaplar getireceğini belirtmiştir: “Arefe günü tutulan oruç, geçmiş ve gelecek birer yıllık günahların bağışlanmasını sağlar.” (Müslim, Sıyâm, 196-197).
Peki, Kurban Bayramı arefesinde oruç tutulabilir mi? Arefe günü oruç tutmak, hac vazifesi için bulunanların oruç tutmasını engelleyebilir. Çünkü bu kişilerin ibadetlerini aksatmaması ve zorluk çekmemesi gerektiği düşünülür (Ebû Dâvûd, Savm, 64). Bu nedenle hacda olanların, o gün oruç tutmamaları daha uygun görülmektedir.
Arefe günü oruç nasıl niyet edilir? Niyet, oruç ibadetinin en önemli şartlarından birisidir. Oruç tutmadan önce kalben niyet etmek yeterli olsa da, niyetin dil ile de ifade edilmesi önerilmektedir. Oruç için sahura kalkmak da bir niyet sayılmaktadır. Ramazan orucu ve diğer belirli günlerde tutulmak üzere niyet edilen oruçlar için, güneşin batmasından itibaren ertesi gün tepe noktasına gelmeden önce niyet edilmesi gerekmektedir. İmsak vaktinden sonra niyet etmek istendiğinde, öncesinde bir şey yenilmemiş ve oruca aykırı bir davranışta bulunulmamış olmalıdır. Aksi takdirde, gündüz niyet yapmak geçerli olmaz (Kâsânî, Bedâî’, II, 85).
Arefe günü orucu için, “yarınki orucu tutmaya” şeklinde genel bir niyet yeterli olacaktır. Ancak geceden niyet edilmesi ve “yarınki Ramazan orucuna” gibi özel bir ifade kullanılması daha faziletli kabul edilmektedir. Ramazan boyunca her gün için ayrı ayrı niyet edilmelidir (Mevsılî, el-İhtiyâr, I, 397, 400). Kaza, keffaret ve adak oruçları için ise güneşin batımından itibaren en geç imsaka kadar niyet edilmesi zorunludur. Bu tür oruçlar niyet edilirken “falanca kaza, keffaret veya adak orucuna” şeklinde belirtilmelidir. Şafiî mezhebine göre, nafile oruçlar dışındaki tüm oruçlar için geceden niyet edilmesi şarttır. İmsak vaktine kadar niyet edilmemişse o günün orucu geçerli olmayacaktır. Nafile oruçlar için ise, güneş tepe noktasına gelmeden önce niyet edilebilir (Şirâzî, el-Mühezzeb, I, 331-332).
Bu bilgiler ışığında, arefe günü oruç tutmayı düşünenlerin niyetlerini doğru bir şekilde yapmaları ve bu değerli günü değerlendirmeleri önem taşımaktadır.