Avrupa Birliği (AB), haftalardır süren çetin müzakerelerin ve Yunanistan’ın veto krizinin ardından Rusya’ya karşı hazırlanan yeni yaptırım paketi üzerinde uzlaşmaya vardı.
Büyükelçiler düzeyinde sağlanan anlaşmayla birlikte, Ukrayna’nın işgalinden bu yana hayata geçirilen 21’inci yaptırım paketi kabul edilmiş oldu. Ancak üye ülkelerin ulusal ekonomik çıkarlarını koruma çabaları nedeniyle metnin önemli ölçüde yumuşatılması, Moskova’ya yönelik baskıların etkinliği konusunda soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Yeni paket kapsamında Rusya’nın yaptırımları delmek için kullandığı “gölge filoya” ait 30 gemi kara listeye alınırken, bu nitelikteki 600’den fazla eski ve bakımsız geminin AB limanlarına ve hizmetlerine erişimi engellendi.
Yaptırımlar ayrıca Rus bankalarını, kripto para ile petrol ticareti platformlarını ve harp sanayisinde kullanılan çeşitli metalleri hedef alıyor. Savaş propaganda faaliyetleri yürütmek ve yaptırımları delmekle suçlanan 250’den fazla gerçek ve tüzel kişi de yaptırım listesine dahil edildi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise piyasa şoklarının önüne geçmek amacıyla petrol fiyat tavanındaki ayarlamanın bir yıllığına dondurulduğunu açıkladı.
ANLAŞMA SÜRECİNDE YUNANİSTAN’DAN VETO TEHDİDİ
Anlaşma sürecine damga vuran en sert tartışma ise Yunanistan’ın veto tehdidi oldu. Dünyanın en büyük ticaret filosuna sahip olan Atina, önceden kabul edilen Rus sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) yasağında esnetme talep etti.
Yunan hükümeti ve ülkenin önde gelen taşımacılık şirketleri, taşımacılık yasağının Avrupa denizcilik sektörüne ve istihdamına zarar vereceğini savundu. Diğer üye ülkelerin tepkisine rağmen geri adım atmayan Atina, Şubat 2022 öncesinde imzalanan sözleşmeler kapsamında Rus LNG’sini AB dışındaki üçüncü ülkelere taşımayı sürdürebilmek için geniş kapsamlı bir muafiyet elde etti.
Yıllık olarak gözden geçirilecek olan bu istisna, Yunanistan’a veto yetkisini ilerleyen dönemde de bir koz olarak kullanma imkanı sunuyor.
Öte yandan Avusturya da müzakerelerde önemli bir siyasi kazanım sağladı. Üye ülkeler, Raiffeisen Bank International’ın Rusya’da uğradığı 2,1 milyar euroluk zararı telafi etmek amacıyla, kara listede yer alan Rasperia yatırım şirketine yönelik yaptırımların kaldırılması talebini ilerleyen aşamalarda değerlendirmeyi kabul etti.
